‘Zoals Einstein al zei: je snapt het pas echt, als je het kunt uitleggen aan een 6-jarige’, hoorde ik gisteren iemand zeggen tijdens een discussie. Zoals altijd wanneer iemand Einstein aanhaalt, zocht ik gelijk even op of er een betrouwbare bron was die bevestigde dat hij dit daadwerkelijk gezegd had. Zoals vrijwel altijd was het antwoord: ‘Neen.’
Petra De Sutter, rector van de Universiteit Gent, heeft deze gewoonte blijkbaar niet, want afgelopen week werd bekend dat zij in een toespraak een verzonnen citaat van Einstein voorlas. ‘Dogma is the enemy of progress’, zou Einstein in 1929 gezegd hebben tijdens een toespraak aan de Sorbonne-universiteit in Parijs. Maar deze uitspraak bleek een verzinsel te zijn van generatieve AI. En er zaten nog twee niet-bestaande citaten in dezelfde toespraak van De Sutter.
Op de website van de Universiteit Gent staat een correctie en een verklaring: ‘Bij het redigeren van de rede werden als gevolg van het gebruik van generatieve AI enkele citaten en bronverwijzingen foutief voorgesteld.’ Hoe dan? Stond er in de eerste versie een correct citaat van Einstein (ze bestaan) en is dat door AI veranderd in deze onzin? Of heeft AI spontaan een citaat toegevoegd? En hoe past dit binnen de AI-richtlijnen van de Universiteit Gent?
Daarin staat bijvoorbeeld dat verwijzen naar door AI verzonnen bronnen een vorm van fraude is en dat het presenteren van een door AI gegenereerde tekst ‘waarbij de principes over verantwoord gebruik niet gerespecteerd worden’ een vorm van plagiaat is. (Collega Felienne Hermans zette deze week nog eens overzichtelijk al haar argumenten tegen het gebruik van generatieve AI op een rijtje en benadrukte voor de zoveelste keer dat er überhaupt geen ‘verantwoord gebruik’ bestaat, omdat je bij gebruik medeverantwoordelijk bent voor milieuschade en de plundering van het werk van menselijke schrijvers, muzikanten en illustratoren.)
Onze studenten krijgen tot vervelens toe te horen wat ze wel en niet mogen met generatieve AI. Daarnaast moeten ze bij elke opdracht een AI-verklaring geven, met daarin of en hoe ze AI-tools hebben gebruikt. Dat is er zo ingehamerd dat studenten die tijdens een college met de hand een poster tekenden, keurig met viltstift in de kantlijn schreven: ‘Tijdens het maken van deze poster hebben we geen AI gebruikt.’
En nu zien die studenten dus hoe een rector volkomen de mist ingaat met citaten die door AI zijn verzonnen. Er zijn mensen die vinden dat die rector daarom ontslagen zou moeten worden. Ik weet niet of dat redelijk is, of juridisch haalbaar. Daarbij vermoed ik dat veel speeches op bestuursniveau worden geschreven door beleidsmedewerkers, op basis van ideeën van de spreker. Zou het in dat geval De Sutter te verwijten zijn als een medewerker hierbij generatieve AI heeft gebruikt? Al had ze zich als wetenschapper natuurlijk wel gelijk mogen afvragen of dat citaat van Einstein wel klopte. Want was hij het niet die schreef: ‘Don’t think about why you question, simply don’t stop questioning’?
Deze column verscheen op 16 januari 2026 in de Volkskrant.
