‘Wij zouden graag meebetalen aan het rijbewijs van onze kleinkinderen’, mailde John Havinga. Hij en zijn vrouw hebben acht kleinkinderen van tussen de 5 en 16 jaar. Ze willen die kinderen graag helpen om hun rijbewijs te halen zodra het kan: ‘Maar hoe pakken we dat handig aan?’
Havinga’s nachtmerriescenario is dat zij tegen een kleinkind zeggen: ‘Begin maar met rijlessen, wij betalen alles’ en dat er dan honderd lessen en vijf examens volgen. Waarna opa en oma aan de bedelstaf raken en ze niets meer over hebben voor hun andere kleinkinderen.
Onder het mom ‘gelijke monniken, gelijke kappen’ zou Havinga liefst elk kleinkind eenzelfde bedrag geven. Hij weet nog precies wat het kostte toen hij zelf in 1965 zijn rijbewijs haalde. Praktijk- en theorielessen, examengeld en buskosten van en naar de stad kwamen bij elkaar uit op 185 gulden. Leuk feitje: pas vanaf 1964 moet je tijdens je rijexamen verplicht buiten de kom rijden. Havinga was dus een van de eersten die dit vernieuwde examen moest doen.
Hoeveel is 185 gulden uit 1965 in hedendaagse euro’s? Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft een handige rekenmachinewaarmee je kunt zien wat een bedrag uit het verleden in 2024 waard zou zijn. De 185 gulden uit 1965 komt overeen met 616,80 euro in 2024. Met de 3,3 procent inflatie van 2025 erbij opgeteld, kom je op ongeveer 637 euro.
Het slechte nieuws voor de Havinga’s is dat rijles tegenwoordig een stuk duurder is. Volgens het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen zijn de gemiddelde kosten voor het halen van een rijbewijs nu 3.252 euro. Wat overigens meer is dan de 2.690 euro die grootouders in 2025 belastingvrij per kleinkind mogen schenken.
Ik weet niet welk bedrag haalbaar is voor opa en oma Havinga (het is immers niet de bedoeling dat ze aan de bedelstaf raken). Waarschijnlijk zullen sommige van hun kleinkinderen veel minder uitgeven aan hun rijbewijs. En misschien willen sommigen helemaal geen rijbewijs halen. De mooiste oplossing lijkt mij daarom om een vast bedrag te kiezen dat alle kleinkinderen krijgen voor een ontwikkelingstraject naar keuze zodra ze 16,5 worden (de leeftijd waarop je tegenwoordig met rijles mag beginnen). En dat ze dan in overleg met opa, oma en hun ouders kiezen waaraan ze het geld willen besteden.
Havinga vraagt zich ook af hoe hij er rekening mee moet houden dat de jongste kleinkinderen pas in 2036 aan de beurt zijn, met de inflatie die erbij hoort. Natuurlijk kan hij het vaste bedrag elk jaar aanpassen aan de inflatie. Maar ik hoop dat zijn kleinkinderen dankbaar zijn met een opa en oma die hun een zetje willen geven en niet bij elkaar gaan zitten kijken of iedereen wel tot op de laatste euro precies evenveel heeft gekregen. En ik hoop dat de kleinkinderen die hun rijbewijs halen, vaak zullen langsgaan bij hun opa en oma. Maar bovenal hoop ik dat die opa en oma het nog mogen meemaken als hun jongste kleinkind in 2036 aan de beurt is.
Deze column verscheen op 26 december 2025 in de Volkskrant.